Online Dükkan Açmak ve İşletmek

Anlatmaya nereden başlamak lazım kestirmek güç. Fikre, ürüne, üretene, içinde bulunulan durumlara, şartlara… Kısacası üzerine düşünülmesi gereken bir çok etkene göre değişecek bir yoldan bahsediyoruz. Tüm bunlar bir yana, şimdilik önemli olan yolun uzunluğunu düşünüp panik yapmak yerine, ilk adım için gerekli olan cesareti toplamakta. Bir nedenden ötürü neredeyse herkesin üzerine odaklanmak istediği bir ürün ya da servis fikri mevcut. Temel sorun işlerin nasıl yürüdüğü konusunda bilgilerinin olmaması ve piyasada gerçekten laf ile peynir gemisi yürütebileceğini düşünen bir çok bilgisiz “bilgili” kişinin olması. Paylaşacağım bilgilerin kısmen de olsa işinize yarayacağını düşünüyorum. Çünkü rekabetin her zaman pazarı büyüttüğünü, kaliteyi oluşturduğunu ve tüketiciler için en idealin oluşması için zemin sağladığına inananlardanım. Amacım ise temelde kendi işini geliştirmek isteyenlere ne gibi bir sürecin içerisinde olacakları konusunda bir farkındalık oluşturabilmek.

İLK ADIM

İlk aşamada ihtiyacınız olan bir isim ve insanların zihninde yer etmesini istediğiniz bir kurumsal kimlik. Bu aşamada resmin bütününü göz önünde bulundurmanız ve genel bir strateji oluşturmanız önemli. “Nerede, kime, ne zaman, ne satacaksınız? Rakipleriniz kimler? Neler yapıyorlar?” gibi sorular ilk aşamada çok işinize yarayacak ve bu soruları ne kadar derinleştirirseniz ileride karşılaşacağınız problemlerin de üstesinden gelmeniz de bir o kadar kolay olacaktır. İşin temel kısmı elinizdeki sermayenizi daha idareli kullanmak ve/ya fikrinizi paylaşmak istemediğiniz durumlarda temel bazı adımları atmanızı sağlayacaktır. Ancak, tekrar tekrar söylemekte fayda var, bir işi en iyi o işin uzmanı yapabilir ve bir uzmanın desteğini almak uzun vadede her zaman daha kazançlıdır. Tabi, şimdilik kısa süreler içerisinde neler yapılabilir bunlar üzerinden ilerleyeceğiz.

Rakiplerinizi, aktif oldukları kanalları, mecraları incelediniz ve kabaca piyasa hakkında genel bir fikriniz oluştu diyelim. Farklılaşmak ve rakipleriniz ile paylaşacağınız, benzer eğilimler / alışkanlıklar gösteren tüketicilerin sizin fikrinizi / ürününüzü neden tercih edeceği konusunda düşünmeye başlamanın sırası geldi o halde. Rakipleri temel almak, incelemek, anlamak her zaman çok önemlidir ancak bir rakip tarafından kolaylıkla kopyalanabiliyor olmak gerçek bir sorundur. Dolayısı ile hem rakiplerinizden farklılaşmak hem de farklılaşırken onların kolaylıkla takit edemeyecekleri bir yol izlemek oldukça kritik.

Konuları oldukça genel tuttum. İster sosyal medya hesabı açın, isterseniz el yapımı ürünler satmaya niyetlenin ya da bir mobil oyun üzerinde çalışmaya başlayın işin ilk adımı üç aşağı beş yukarı hep aynı olacaktır.

E-Ticarette İlk Adım, Ya Sonra?

İlk adımı attın, bir fikrin, bir ürünün var...

Artık temel konular ile ilgili bilgin var, pratikte nasıl uygulamaya geçeceğin, sana, fikrine, ürününe en uygun hizmetleri nasıl seçeceğine karar vererek ilerlemeye başlayabilirsiniz.

FARKLILAŞMAK

Markanızın ismi, logonuzun rengi, markanızın ses tonu… ve daha bir çok alt konu içerisinde farklılık oluşturmanız oldukça önemli. Unutmayın, başlangıçtaki tek kaynağınızı bu farklılık oluşturacak. Tabi bunu mümkün olan en yalın şekilde, sağlanmak ve konunun bütünlüğüne uygun bir şekilde gerçekleştirmeniz kritik öneme sahip. Örneğin marka isminiz ürün / hizmeti çağrıştırmalı, mümkün olduğunca kısa olmalı ki akılda kalıcı olabilsin. Tercih edeceğiniz renkler, fontlar isminizi ve ürün / hizmetinizi desteklemeli ki ulaşmak istediğiniz tüketiciler / kullanıcılar / takipçiler sizi kalabalık içerisinden kolaylıkla ayrıştırabilmeli. Kullanacağınız dilin resmi ya da samimi oluşu, markanın duruşu, tüketici / kullanıcı / takipçilerle ne kadar sık temasa geçeceği de diğer konuları oluşturuyor.

Şimdiye kadar her şey yolunda diyelim. Unutmayın, ulaşmak istediğiniz insanların zihninde istediğiniz yeri edinmek çok zor, yanlış bir yer edinmek ya da hiçbir zaman fark edilemeyecek olmak ise çok kolay. Ve, yine unutmadan ekleyeyim, yerleştiğiniz yeri değiştirmek veya oradan kurtulmak ise her zaman ekstra çaba / kaynak gerektirecektir. Bu konuda söylenecek çok fazla şey var esasında, ancak pazarlama disiplini içerisinde detaylara girdikçe uzman birilerinden destek almanız en azından yapacağınız hataları önlemek ve kaynaklarınızı idareli kullanabilmek adına daha doğru bir tercih olacaktır.

NEREDE? NASIL SATACAĞIM?

Ürününüz / hizmetiniz belli. Talep geldikçe ya da stok tutarak satış yapacaksınız. Adınız, renginiz, sesiniz, duruşunuz belli. Şimdi nerede, nasıl satış yapacağınızı düşünmeye başlayalım.

Kendi Web Sitemi Mi Açsam?

Evet, bu bir seçenek. Ancak, tek yol değil. Bir pazar yerinden de kolaylıkla satış yapabilirsiniz. Hatta sosyal medya hesaplarınız üzerinden bile telefon ya da e-posta adresi paylaşarak satış yapmanız mümkün. Burada dikkat edilecek konu ne sattığınız, kime sattığınız ve ne zaman sattığınız. Tabi, satış hacminize bağlı olarak ileride kazancınız ile ilgili bir sorun yaşamak istemediğinizi ve satışlarınızı faturalandıracağınızı düşünerek devam ediyorum.

Diyelim ki el yapımı takılar üretiyorsunuz.

Özellikle Instagram sizin için bulunmaz bir nimet. Bunun yanı sıra Facebook üzerinden de iletişim bilgileri ileterek satış yapmanız olası. Instagram içerisinde yeni müşteriler edinmek, talep oluşturmak, samimi bir iletişim yakalamak ne kadar kolay olsa da benzer şekilde hareket eden rakiplerden ayrışmak artık pek kolay görünmüyor. Bunun yanı sıra Facebook size kullanabileceğiniz bir reklam platformu sunduğu için rekabet anlamında biraz daha avantajlı bir hareket alanı sağlayabiliyor. Paylaşacağınız postları hedef kitlelere uygun olarak optimize ederek kolaylıkla ekstra bir web sitesine ihtiyacınız olmadan satış yapabilirsiniz.

Tumblr, Pinterest, Fancy üzerinden de satışlar gerçekleştirmeniz mümkün. Tabi hangi ülkelere yönelik satışlar yapmak istediğinize, hedef kitlenizin nerelerde vakit geçirdiğine göre alternatifleri değerlendirmek daha uygun olacaktır.

Facebook reklam platformunu kullanabilmek için temel bazı ayarlar yapmanız gerekiyor. Örneğin business hesaba geçiş yapmak, kredi kartı tanımlamak vs. Bu konuda hizmet veren bir çok ajans mevcut. Ayırdığınız reklam bütçesine göre uygun bir ajans bulabileceğinizden şüpheniz olmasın. Konu hakkında bilgili bir arkadaşınızdan yardım istemeniz ya da ufak araştırmalarla kendinizi geliştirmeniz elbette başlangıç için daha makul olacaktır.

Pazar Yerleri

Ürününüzü satabileceğiniz bir çok alternatifin mevcut olduğundan bahsetmiştim. Örneğin yine el yapımı tasarım takılar özelinde devam edecek olursak sahibinden, N11, zet ve GittGidiyor yerelde kullanabileceğiniz adresler. %5 ile %35 arasında değişiklik gösteren komisyon ve listeleme aralıklarında değerlendirme yaparak bir veya daha fazla dükkan açmanız mümkün. Burada unutmamanız gereken pazar yerlerinde sıralama kriterlerinde müşterileriniz ile olan temasınız, mesajlara cevap verme sıklığınız, olumlu yorumlar, hızlı ve ücretiz kargo gibi sizi öne çıkaracak seçenekler. Bazı pazar yerlerinin önerdiği sistem içi reklam alanları da mavcut.

Amazon, Ebay, Etsy gibi yabancı sitelerin de benzer veya farklı özellikleri ile aklınızda olmasında fayda var.

Bu tür pazar yerlerinin diğer avantajları ise bülten, sosyal medya ve google, facebook reklamları için kendi bütçeleri üzerinden reklam yapıyor olmaları. Ekstra yapacağınız reklamlar için daha az bütçe ile daha efektif sonuçlar almanız olası. Olumsuz durum ise vereceğiniz komisyonlar, listeleme ücretleri ve bir sisteme bağımlı olmanız. Diğer bir husu ise birazdan değineceğim kargolama, iade, değişim işlemleri. Yine ürününüze / hizmetinize bağlı olarak tercih edeceğiniz platformun özellikleri dahilinde kargolamayı da anlaşmalı şirketlerle platform içerisinde ya da talep geldikçe sizin tarafınızdan gerçekleştirilmesini sağlamanız mümkün.

Kendi Web Sitem, Kendi Dükkanım

Üzerinde en fazla durulması gereken, bir markanın yola devam edip edemeyeceği ve nasıl ilerleyeceği gibi konuların ilişkili olduğu konumuzda sıra. Piyasada yerli yabancı bir çok hazır e-ticaret sistemi mevcut. Kabaca bir arama ile farklı özelliklerde ve fiyatlarda yüzlerde sistemi karşılaştırabilirsiniz. Burada dikkat edilmesi gereken konu ne sattığınız ve nasıl satacağınız ile ilişkili. Hazır sistemlerde her zaman bir platforma bağımlı olmanız, hazır sistemlerin çoğu zaman büyük sorunlar oluşturmamak adına yavaş bir şekilde geliştiriliyor oluşu, özelleştirmelere çok imkan vermemesi gibi durumlar söz konusu. Bu sistemleri kendiniz barındırabileceğiniz gibi sunulan barındırma seçenekleri üzerinden de yayına almanız mümkün.

Buna ek olarak Magento, Opencart, Presta, getfwd gibi bir destekçi grubunun olduğu ve modüller ile geliştirilebilen yapıları da dikkate alarak, yine anlaşmalı barındırma hizmeti veren yerlerde ya da kendi tercih edeceğiniz barındırma seçenekleri ile dükkanınıza kavuşabilirsiniz.

Ayrıca bigcommerce, shopify, sopsy gibi kendi yapısı üzerinden dükkan açmanıza olanak veren, gereksinimlere uygun ve ihtiyaçlara göre merkezi çözümler sunan servisler de mevcut. Üye olurken belirlediğiniz dükkanınızın adına sahip bir alt alan adı ya da bir kaç özel ayar ile özelleştirebileceğiniz bir özel alan adına bağlı olarak kolaylıkla dükkanınızı açabilir ve yönetebilirsiniz. Son kullanıcı odaklı olarak hazırlanan bu sistemleri kullanmak ve yönetmek oldukça pratik ancak satış yönteminize, üyeler ile ilgili iletişiminize ve özelleştirmeler / veri analizi gibi konulara baktığımızda bu tür sistemlerde her zaman bir sınır ile karşılaşmanız söz konusu.

Son olarak ise drupal, joomla, wordpress gibi içerik yönetim sistemleri üzerinde yapacağınız bir kaç düzenleme ile dükkan sahibi olmanız mümkün. Özlellike son dönemdeki gelişmeler ve ortaklıklar ile woocommerce’in etkin bir çözüm sunduğunu söyleyebilirim.

Favorim olan shopify ve wordpress + woocommerce entegrasyonu ile ihtiyaçlarınıza ve hedeflerinize uygun bir dükkan sahibi olabileceğinizi söyleyebilirim.

Ödeme Seçenekleri

Kredi Kartı, Banka Kartı, PayPal, Kapıda Ödeme, Havale/EFT, Puan, Mobil gibi bir çok farklı ödeme sistemi mevcut. Kullanacağınız platforma, hedef kitlenize ve stratejinize uygun olarak tercih edebileceğiniz ödeme yöntemlerinde çok uzun zaman bir kaç bankanın sunduğu, günümüzde oldukça yaygın olan Garanti POS, YapıKredi POS, İş Bankası POS… gibi Sanal POS Sistemleri kullanıldı ve hala kullanılmaya da devam edilmekte. Satış hacminize göre size sunulan oranlar üzerinden anlaşabileceğiniz ve müşterilerinize sunabileceğiniz seçeneklerle (puan, taksit) ayrı ayrı hizmet alabileceğiniz bu yapı BDDK tarafından taslağı hazırlanan 6943 Sayılı Ödeme Ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri Ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun 20 Haziran 2013 tarihinde Bakanlar Kurulu’nda kabul edilerek bankaların tekelinden çıkarılmaya çalışılıyor. Yeni yatırımlarla, geliştirmelerle Sanal POS’ların yerini alacak olan payu, iyzico gibi ortalama %3 ile %5 arası peşin alım, %5 ile %8 arasında taksitli işlemlerden alınan komisyonlarla çalışan bu sistemler ile API(ler) üzerinden ödemeler daha efektif ve güvenli ve hızlı olarak sonlandırılabiliyor. Havuz mantığında ilerleyen bu servisler ile bankalar anlaşıp ödeme avantajlarını, taksit seçeneklerini genel bir imkan halinde sunabiliyorlar.

Kargolama

Hizmet alabileceğiniz kargo şirketlerinden bazıları Aras Kargo, Mng Kargo, PTT Kargo, Sürat Kargo, Ups Kargo, Yurtiçi Kargo. Kapıda Ödeme, sistem entegrasyonu, takip vb. özelliklere göre tercih edebileceğiniz şirketlerin ortalama komisyon aralığı %5 ile %10 arasında seyredebiliyor. Burada dikkat etmeniz gereken konu ürün ve hizmetinizin ne kadar süre içerisinde teslim edileceği, sistem entegrasyonunun ne kadar eş zamanlı bilgi sunduğu ve hizmet kalitesi elbette.

Şimdilik kabaca bahsedebileceğim temel konular bunlar. Ayrıca aklıma gelen noktalar olursa ekleyeceğim.

E-Ticarette İlk Adım, Ya Sonra?

İlk adımı attın, bir fikrin, bir ürünün var...

Artık temel konular ile ilgili bilgin var, pratikte nasıl uygulamaya geçeceğin, sana, fikrine, ürününe en uygun hizmetleri nasıl seçeceğine karar vererek ilerlemeye başlayabilirsiniz.

Ekleme:

Bir sonraki yazıda mecralar ve kullanıcı etkileşimini sağlamaya yönelik bilgilendirmelerde bulunacağım. Konu ile ilgili bir kaç dakika ayırıp facebook Startup İstanbul grubundaki tartışmayı inceleyebilirsiniz.

Diğer öneriler;

  1. Türkiye’de Online Pazar Yeri Platformları Araştırması
  2. Yazdık Gitti: Rakamlarıyla Facebook Stratejimiz

yazılarını da okumanızı öneririm.

Leave a Reply