X üzerinden karşılaştığım paylaşımlar ve bana iletilen sorular temelinde bu yazıyı yayınlamaya karar verdim.
Google Analytics 4 (GA4) e-ticarette ve dijital pazarlamada fiili standarttır. Google Ads, Search Console ve BigQuery ile olan entegrasyonu onu vazgeçilmez kılar. Ancak GA4 her şeyin çözümü değildir. Veri mülkiyeti, gizlilik, ürün içi davranış analizi ve performans gibi konularda ciddi sınırlılıkları vardır.
Aşağıda öne çıkan seçeneklerden GA4, Umami ve PostHog’u karşılaştırıyorum. Amaç birini diğeriyle değiştirmek değil, her birinin odaklandığı bağlamı netleştirmek.
Üç Farklı Kategori
Öncelikle belirteyim, bu üç kategorik olarak aynı araç değildir.
| Araç | Kategori | Temel Soru |
|---|---|---|
| GA4 | Pazarlama Analitiği | Trafik nereden geldi? Hangi kanal dönüşüm getirdi? Yeterli kitle oluşturulabilir mi? |
| Umami | Web Analitiği (hafif) | Siteyi kimler kullanıyor? Hangi sayfaları görüntülüyor? |
| PostHog | Ürün Analitiği | Kullanıcı ürün içinde ne yaptı? Nere(ler)de takıldı? |
GA4’u Umami ile kıyaslamak, Excel ile Notion’ı kıyaslamak gibidir. İkisi de “tablo” yapar, ama farklı sorunları farklı derinliklerde ele alır.
GA4: Pazarlama Analitiği
GA4’un gücü attribution ve kanal analizindedir:
- Google Ads dönüşüm takibi
- Search Console entegrasyonu
- Cross-device kullanıcı yolculuğu
- BigQuery’ye ham veri aktarımı
- E-ticaret funnel raporları
GA4’un zayıflıkları:
- Veri Google’ın sunucularında kalır (ABD veya AB)
- Çerez onayı gerektirir (KVKK/GDPR)
- Script boyutu büyüktür (Plausible’ın ölçümüne göre gzip’li ~135KB1), Core Web Vitals’i etkiler
- Yüksek trafikte veri örneklemesi yapar (sampling)
- Reklam engelleyiciler tarafından kolayca bloklanır
- Arayüzü karmaşıktır, öğrenme eğrisi yüksektir
Umami: Hafif, Çerezsiz Web Analitiği
Umami, GA4’un karmaşasından ve KVKK/GDPR süreçlerinin ağırlığından kaçınmak isteyenler için tasarlanmıştır:
- Çerezsiz takip: Ziyaretçiye çerez banner’ı göstermeden yasal takip yapabilme
- Hafif script: 2KB altı2, GA4’un gzip’li ~135KB’lik scriptinin yanında ihmal edilebilir boyut
- Self-hosted: Veri tamamen sizin sunucunuzda kalır
- Basit arayüz: Öğrenme eğrisi neredeyse sıfır
- Adblocker dirençi: Kendi domaininiz üzerinden proxy ile çalıştırıldığında reklam engelleyicilerin büyük çoğunluğunu atlatır
Umami’nin sınırlılıkları:
- Attribution ve kanal analizi yok
- E-ticaret funnel’ları yok
- Google Ads entegrasyonu yok
- Bireysel kullanıcı davranışı takibi sınırlı
PostHog: Ürün Analitiği Platformu
PostHog, GA4’tan tamamen farklı bir soruyu yanıtlar: “Kullanıcı ürün içinde ne yaptı?”
- Session Replay: Kullanıcının ekranını kaydet, nerede takıldığını gör
- Feature Flags: Bir özelliği sadece belirli bir gruba aç
- A/B Testleri: İki varyantı karşılaştır, hangisi daha iyi performans gösteriyor?
- Funnel Analizi: Kullanıcı hangi adımda dönüşüm hunisinden çıktı?
- Cohort Analizi: Farklı kullanıcı gruplarının davranışlarını karşılaştır
- Web Analytics: GA4 benzeri basit web analitik dashboard’u (sayfa görüntülemeleri, referrer’lar, cihaz dağılımı)
- Self-hosted: Veri kendi sunucunuzda
PostHog’un sınırlılıkları:
- Kurulum ve operasyon GA4’e göre çok daha zahmetli (15+ container: ClickHouse, Kafka, PostgreSQL, Redis, Temporal, MinIO ve daha fazlası)
- Kaynak tüketimi yüksek (özellikle session replay)
- E-ticaret odaklı değil, SaaS/ürün odaklı
- Google Ads entegrasyonu yok
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | GA4 | Umami | PostHog |
|---|---|---|---|
| Veri mülkiyeti | Google’ın sunucularında | Kendi sunucunuzda | Kendi sunucunuzda |
| KVKK/GDPR | Çerez onayı şart | Çerezsiz, onayı gerektirmez | Çerez kullanır, onay gerekli |
| Script boyutu | Ağır | Lightweight | Ağır |
| Adblocker dirençi | Kolayca engellenir (sGTM ile çözülebilir) | Proxy ile büyük çoğunluğu atlatır | Proxy ile büyük çoğunluğu atlatır |
| Attribution | Güçlü (Google Ads, Search Console) | Yok | Sınırlı |
| Session Replay | Yok | Yok | Var |
| Feature Flags | Yok | Yok | Var |
| A/B Test | Yok (Optimize kaldırıldı) | Yok | Var |
| Funnel Analizi | Var (sınırlı) | Yok | Var (gelişmiş) |
| Web Analytics | Var (karmaşık) | Var (basit, temiz) | Var (yeni, basit dashboard) |
| E-ticaret raporları | Var (entegre) | Yok | Sınırlı |
| Fiyat | Ücretsiz (veri karşılığında) | Ücretsiz (self-hosted) | Ücretsiz (self-hosted, 1M event/ay) |
| Öğrenme eğrisi | Orta | Düşük | Yüksek |
Hangi Senaryoda Hangisi?
Solo Girişimci / Side Project
Öneri: Umami (tek başına)
Solo girişimcinin ihtiyacı basittir: kaç kişi geldi, nereden geldi, hangi sayfaları görüntülüyor. GA4’un karmaşık arayüzüyle vakit kaybetmek yerine Umami’nin temiz dashboard’u yeterlidir.
- Coolify veya Railway üzerinde 5 dakikada kurulur
- Çerez banner’ı gerekmez
- Script hafif, siteyi yavaşlatmaz
- Google Ads kullanılmıyorsa GA4’a ihtiyaç yoktur
Startup (SaaS)
Öneri: PostHog (birincil) + GA4 (pazarlama için)
SaaS’ta kritik soru “kullanıcı ürünümüzü nasıl kullanıyor?” sorusudur. PostHog bu soruyu yanıtlar:
- Onboarding funnel’ında kullanıcılar nerede kopuyor?
- Yeni özellik kaç kullanıcı tarafından benimsendi? (feature adoption)
- Session replay ile kullanıcı nerede takılıyor?
- Feature flag ile özelliği kademeli olarak yayma
PostHog Cloud kişisel projeler ve erken aşama SaaS’lar için oldukça yeterlidir. Ücretsiz katman (1M event/ay3) ve uygun fiyatlı temel paketlerle session replay, feature flags ve funnel analizi gibi kritik özelliklere self-hosted karmaşıklığına girmeden erişilebilir. Ölçek büyüdükçe veya veri mülkiyeti gereksinimleri değiştikçe self-hosted’a geçiş her zaman bir seçenektir.
PostHog’un yeni web analytics dashboard’u temel trafik metriklerini de kapsadığı için bazı SaaS’lar Umami’ye ihtiyaç duymayabilir. GA4 ise sadece pazarlama kanalı analizi için kalır: “Hangi kampanya kayıt getirdi?”
Ajans (E-ticaret Müşteri Portföyü)
Öneri: GA4 (birincil) + Umami (ek katman)
E-ticarette GA4 hâlâ vazgeçilmezdir çünkü Google Ads dönüşüm takibi kritiktir. Ancak Umami’yi ek katman olarak eklemek şu avantajları sağlar:
- Adblocker’ların engellediği trafiği yakalama (GA4 verisi ile karşılaştırma)
- KVKK uyumlu, çerezsiz temel metrikler
- Müşteriye “veriniz Google’a gitmiyor” güvencesi
- Hafif script ile Core Web Vitals iyileştirmesi
PostHog ise checkout süreci optimizasyonu gereken büyük e-ticaret müşterilerinde devreye girer: session replay ile checkout friction tespiti.
Veri Mülkiyeti Neden Önemli?
GA4 “ücretsiz” bir araçtır, ancak bedeli verinizdir. Google bu veriyi kendi reklam ekosistemini beslemek için kullanır. Self-hosted bir araçta:
- Veri tamamen sizin sunucunuzda kalır
- Hangi ülkede barındırdığını siz seçersiniz (KVKK: Türkiye veya AB)
- Üçüncü tarafla paylaşım yok
- Veri örneklemesi yok (tüm ham veri sizde)
- Platform kapanırsa veriniz kaybolmaz
Bu, özellikle şu profiller için kritiktir:
- Sağlık, finans gibi hassas veri işlenen sektörler
- AB müşterileri olan Türk şirketleri (GDPR)
- “Privacy-first” marka kimliğine sahip işletmeler
- Yüksek trafikli siteler (GA4 sampling sorunu)
KVKK’nın yurt dışına veri aktarımı konusundaki kısıtlamaları özellikle Türk şirketleri için önemlidir. Umami veya PostHog’u Türkiye’de fiziksel bir sunucuda barındırmak, veri yurt dışına çıkmadığı için sınır ötesi aktarım gereksinimini ortadan kaldırır. Bu, KVKK uyumunun tamamı değildir; rıza, aydınlatma ve veri minimizasyonu yükümlülükleri ayrıca geçerlidir. GA4 kullanılsa bile verinin Google sunucularına (ABD veya AB) gitmesi bu konuda belirsizlik yaratır.
Adblocker Gerçeği
Reklam engelleyicilerin kullanım oranı masaüstü tarayıcılarda bölgeye ve kitleye göre değişmekle birlikte %30-40 aralığındadır4; teknik ve gizlilik-duyarlı kitlelerde bu oran daha da yüksektir. GA4 neredeyse tüm popüler engelleyici listelerinde yer alır. Engelleyicilerin tümü GA4’ü yakalamaz ve çerez onayı reddi gibi başka kayıp kaynakları da vardır; yine de GA4’ün gerçek trafiğin azımsanmayacak bir kısmını kaçırması beklenir.
GA4 tarafında bu sorun Server-Side GTM (sGTM) ile çözülebilir. sGTM, GA4 verilerini kendi subdomain’iniz üzerinden (örneğin metrics.sizinsite.com) yönlendirerek reklam engelleyicileri atlatır ve veriyi Google’a göndermeden önce kontrol etmenizi sağlar. Ancak sGTM kurulumu ve bakımı ek maliyet ve teknik bilgi gerektirir.
Self-hosted Umami veya PostHog da kendi domaininiz üzerinden proxy ile çalıştırıldığında (örneğin analytics.sizinsite.com) reklam engelleyicilerin büyük çoğunluğunu atlatır. DNS bazlı engelleyiciler ve popüler filtre listeleri bu script’leri tanıyamaz. Ancak Brave gibi agresif gizlilik tarayıcıları JavaScript imzasına bakarak bazı script’leri yine de engelleyebilir. Bu oran düşüktür ama “%100 engellenemez” demek teknik olarak doğru değildir.
Bu, özellikle trafik bazlı fiyatlandırma yapan ajanslar için önemlidir: “Gerçek trafik GA4’un gösterdiği kadar değil, daha fazla” demek, müşteriye somut bir değer sunmaktır.
Self-Hosted Kurulum Karmaşıklığı
| Araç | Kurulum Zorluğu | Gereksinimler | Tahmini Maliyet |
|---|---|---|---|
| Umami | Düşük | PostgreSQL + Node.js (tek container) | $5-10/ay (VPS) |
| PostHog | Yüksek | 15+ container: PostgreSQL, ClickHouse, Kafka, Redis, Temporal, MinIO, SeaweedFS ve daha fazlası | $20-50/ay (VPS) |
Umami tek bir docker compose up ile ayağa kalkar. PostHog’un self-hosted “Hobby” kurulumu çok daha ağır bir stack gerektirir. PostHog Cloud (1M event/ay ücretsiz) ile başlayıp, ölçeklendikçe veya veri mülkiyeti gereksinimleri arttıkça self-hosted’a geçmek daha pratik bir yoldur.
Self-hosted kurulumun gizli maliyetini de hesaba katmak gerekir: sunucu bakımı, yedekleme, güvenlik güncellemeleri ve beklenmedik trafik artışlarında ölçeklendirme sizin sorumluluğunuzdadır. Bu maliyetlerin gerçek boyutunu Hetzner + Coolify ile self-hosting deneyimimde detaylı anlattım. Umami için bu yük düşüktür (tek container), PostHog için ciddi bir operasyonel yüktür.
GA4 ile Birlikte Kullanım
Bu araçları GA4’un yerine değil, GA4’un yanında konumlandırmak daha doğrudur:
GA4 (pazarlama)
+ Umami (çerezsiz temel metrikler, adblocker dirençi)
+ PostHog (ürün davranışı, session replay, A/B test)
Her biri farklı bir soruyu yanıtlar. Birini seçmek zorunda değilsiniz.
Sonuç
GA4 pazarlama analitiğinde güçlüdür ve Google Ads kullanan herkes için vazgeçilmezdir. Ancak tek başına yetmez:
- Veri mülkiyeti istiyorsanız: self-hosted Umami veya PostHog
- Çerezsiz, hafif takip istiyorsanız: Umami
- Kullanıcı davranışı analizi istiyorsanız: PostHog
- Adblocker’ların engellediği trafiği görmek istiyorsanız: proxy arkasında self-hosted araç
Bu araçların “yaygın olmaması” bir dezavantaj değil, niche uzmanlık fırsatıdır. “GA4 kurarım” diyen herkes varken, “veri mülkiyetini koruyarak, çerezsiz ve hafif bir analitik katmanı eklerim” diyen az kişi vardır.
Google’ın UCP protokolüyle checkout Google yüzeylerinde gerçekleşmeye başladığında, GA4’ün site-centric modeli daha da yetersiz kalacak. Bu paradigma kaymasını UCP: Agentic Commerce ve E-Ticaret Ekosistemi yazısında inceliyorum.
GA4, Umami ve PostHog'u bir arada kullanırken hangi verinin nerede tutulduğu, KVKK yurt dışı aktarım riskleri ve adblocker kaynaklı ölçüm kaybı, mevcut kurulumuna göre düzenlenmiş bir denetimle netleşir.
İletişime GeçFootnotes
- 01 GA4 pazarlama analitiğidir (attribution, trafik kaynakları), PostHog ürün analitiğidir (kullanıcı davranışı, feature flags, A/B test)
- 02 Umami çerezsiz çalışır, 2KB altı script boyutuyla Core Web Vitals'i etkilemez ve KVKK/GDPR kapsamında çerez onayı gerektirmez
- 03 Self-hosted kurulumda veri tamamen sizin sunucunuzda kalır; Google'a, ABD'ye veya üçüncü tarafa gitmez
- 04 Reklam engelleyiciler GA4'u kolayca bloklar, kendi domaininiz üzerinden proxy ile çalışan self-hosted araçların büyük çoğunluğunu atlatır
- 05 Bu araçların yaygın olmaması bir dezavantaj değil, niche uzmanlık fırsatıdır
+ GA4 varken neden başka bir analitik aracı kullanayım?
GA4 trafik kaynakları ve attribution için güçlüdür. Ancak veri Google'ın sunucularında kalır, çerez onayı gerektirir, script ağırdır ve veri örneklemesi yapar. Veri mülkiyeti, gizlilik veya ürün içi davranış analizi öncelikliyse, GA4 tek başına yetmez.
+ Umami ve PostHog aynı şeyi mi yapar?
Hayır. Umami hafif bir web analytics aracıdır (sayfa görüntülemesi, referrer, cihaz). PostHog bir ürün analitiği platformudur (funnel, cohort, session replay, feature flags, A/B test). Biri GA4'un hafif alternatifi, diğeri Mixpanel/Amplitude alternatifidir.
+ Self-hosted kurulum zor mu?
Umami tek bir Docker container ile 5 dakikada kurulur. PostHog daha ağır bir kurulum gerektirir (15+ container: ClickHouse, Kafka, PostgreSQL, Redis, Temporal, MinIO ve daha fazlası). PostHog Cloud ile başlayıp ölçeklendikçe self-hosted'a geçmek de bir seçenektir.
+ E-ticaret sitelerinde Umami veya PostHog kullanılır mı?
E-ticarette GA4 hâlâ baskı altındadır çünkü Google Ads entegrasyonu kritiktir. Ancak Umami'yi GA4 yanında ek bir katman olarak kullanmak (çerezsiz, hafif, adblocker dirençi) ve PostHog'u checkout süreci optimizasyonu için kullanmak anlamlıdır.
+ KVKK/GDPR açısından fark nedir?
GA4 verisi Google'ın ABD sunucularına gidebilir, bu KVKK ve GDPR açısından sorunludur. Umami ve PostHog self-hosted kurulumda veri sizin seçtiğiniz sunucuda kalır. Türkiye'de fiziksel sunucuda barındırma, verinin yurt dışına aktarımı gereksinimini ortadan kaldırır; KVKK uyumu yine de rıza, aydınlatma ve veri minimizasyonu gibi yükümlülükleri kapsar. Umami ayrıca çerezsiz çalıştığı için çerez onayı banner'ı gerektirmez.