Mastodon Nedir? Nasıl Kullanılır?

Mastodon, bir merkezsizleştirilmiş/dağıtık sosyal microblogging ağı olarak ifade edilebilir.

Ücretsiz, reklamsız, açık kaynak olarak dağıtılan ve geliştirilen en geniş kullanıcı hacmine ve içeriğe sahip sosyal ağ olarak özetlenebilecek Mastodon, kullanıcılara sunduğu özelliklerin yanı sıra dağıtık yapısı sayesinde geniş ölçekli bir kullanım konseptini de beraberinde getirmekte. Bu nedenle oldukça hızlı ve etkili -özellikle Japonya’da- bir büyüme göstermekte.

Mastodon sosyal medya

Mastodon’un Özellikleri

Adım adım belli başlı özelliklere değinecek olursak;

  • Açık kaynaklı. Kullanıcılar ve geliştiriciler ekseninde fikirlerle zenginleştirilerek ihtiyaçları oldukça hızlı bir şekilde hayata geçirebilmekte.
  • Dağıtık. Yani sunucusu olan her kullanıcı kendi kurulumunu yapabilir (instance) ve bu kurulumlarlar üzerinden mastodon.social aracılığıyla (federation) kullanıcılar haberleşebilir (fediverse).
  • Paylaşım (toot) ayarlarının gizlilik, ağ içi (local), ağlar arası (federated) paylaşım ayarları kolaylıkla düzenlenebilir.
  • Gelişmiş medya desteği.
  • 500 karaktere kadar içerik (toot) yayınlayabilme.
  • Ağ temelinde kurallarını belirleyebilme.
  • Reklamsız, yatırım almadan, monetize edilmeden hayatını sürdürür. Bu arada destekte bulunmak için patreon ve liberapay sayfalarını kullanabilirsiniz.

Mastodon

Federation konusunu biraz detaylandırmak gerekirse, e-posta yapısına benzer şekilde 2 farklı sunucu (instances) üzerinde kullanıcı hesapları oluşturulabilir. Bir kullanıcı diğer kullanıcıyla kullanıcı ve sunucu ismi üzerinden iletişime geçebilir. Örneğin mastodon.social üzerinden @cea@pawoo.net olarak bir toot atıldığında bu bilgi pawoo.net üzerindeki cea kullanıcısına iletilecektir. Etkileşimi başlatan kullanıcı ilgili toot’u sildiğinde diğer sunucudaki bildirim alanından da silinecektir.

Mastodon arayuz 2

Mastodon Nasıl Kullanılır?

Temelde twitter kullanımına benzer bir deneyim sunan mastodon, güncel olarak 1500 üzerinde instance (kurulum) üzerinde 1050000’den fazla kullanıcıya sahip. Twitter ve Facebook gibi ağlardan farklı olarak, kullanım için mastodon.social başta olmak üzere belirli konu ve konseptler bağlamında oluşturulmuş bir instance üzerinden üyelik gerçekleştirebilirsiniz. Instance listesini instances.social sayfasından takip edebilirsiniz. Kendi kurulumunuz için ise joinmastodon.org sayfasındaki yönergeleri takip edebilir, bir kaç dakika içerisinde DigitalOcean üzerinden Nginx ve/ya Docker ile yayına geçebilirsiniz.

Ayrıca, mastodon hesaplarınızın yönetimini şu uygulamalarla farklı platformlarda sürdürebilirsiniz.

Android: Tusky, Mastalab, Tootdon

iPhone: için Amaroq

macOS: Mstdn

Linux, Windows ve diğerleri için uygulamalar listesine göz atabilirsiniz. Kullanım ve diğer ilgili detaylar için hazırlanmış yardım sayfasını inceleyebilirsiniz.

Konuyla ilgili olarak magazinel bağlamda bir çok haber yayınlanmış durumda. Aşağıda derlediğim bir listeyi paylaşıyorum. Benim özellikle üzerinde durduğum ve ilgi gösterdiğim konu, dağıtık yapısı sayesinde bir çok sivil toplum kuruluşunun, insiyatif, kolektif ve ağın kendi iç ve dış iletişimlerinde mastodon üzerinden yayın sağlayabilir oluşu.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir